Bijgewerkt op
De AOW is geen spaarregeling maar een volksverzekering, en daar volgt alles uit. Het recht wordt opgebouwd met twee procent voor elk jaar dat iemand in de vijftig jaar voor de AOW-leeftijd in Nederland woonde of werkte; vijftig volledige jaren geven een volledige AOW, elk ontbrekend jaar kort de uitkering met twee procent. Het inkomen speelt geen rol, zodat een hoog en een laag inkomen bij gelijke opbouw dezelfde AOW ontvangen. Het bedrag verschilt wel naar leefvorm: alleenstaanden ontvangen een hoger percentage van het minimumloon dan gehuwden of samenwonenden. Deze rekenhulp past die opbouw toe. Niet meegenomen zijn de AIO-aanvulling voor wie onder het sociaal minimum blijft, en de mogelijkheid om ontbrekende jaren vrijwillig te verzekeren, wat alleen kort na vertrek uit Nederland kan. Het overzicht op mijnpensioenoverzicht.nl blijft maatgevend voor de werkelijke opbouw.
Simulator AOW & Pensioen Nederland
Bereken uw Nederlandse pensioen: forfaitaire AOW (op basis van woonjaren) + sectoraal bedrijfspensioen (middelloon).
Uw situatie
Samenvatting
U ontvangt netto
€ 3.377
per maand bij pensioen
Nu verdient u
€ 2.600
netto per maand
Inkomensverlies
+€ 777
per maand
Concreet: Van uw bruto jaarsalaris van € 48.000/jaar (€ 4.000/maand), betaalt u ongeveer € 710/maand aan AOW-premie (AOW-premie: 17,9% in Box 1). Uw werkgever draagt ook bij aan het sectorale pensioenfonds.
Op 67-jarige leeftijd ontvangt u € 1.596/maand AOW + € 2.377/maand bedrijfspensioen = € 3.377 netto/maand, ofwel 130% van uw huidige nettosalaris.
Let op: de AOW wordt pas uitbetaald vanaf de AOW-leeftijd (67,25 jaar). Voor die leeftijd ontvangt u alleen het bedrijfspensioen (€ 2.377/maand).
Totaal bruto / maand
€ 3.973
Vervangingsratio: 99%
AOW maandelijks
€ 1.596
48 woonjaren meegerekend
Bedrijfspensioen
€ 2.377
2e pijler (sectoraal fonds)
AOW-leeftijd
67,25 jaar
Gekoppeld aan levensverwachting
Samenstelling van uw pensioen
Cumulatieve pensioenuitkeringen
Veelgestelde vragen
Hoeveel AOW krijg ik als ik niet altijd in Nederland heb gewoond?
Wat is de AOW-leeftijd in 2026 en daarna?
Hoe werkt het pensioenfonds naast de AOW?
Wat verandert er met het nieuwe pensioenakkoord?
Kan ik eerder met pensioen dan de AOW-leeftijd?
Simulateurs associés
Begrijpen: het Nederlandse publieke pensioen
De AOW: het forfaitaire Nederlandse basispensioen
De AOW (Algemene Ouderdomswet) is het basispensioen van de Nederlandse staat, ingevoerd in 1957. In tegenstelling tot de meeste Europese stelsels is de AOW niet gekoppeld aan het inkomen maar aan het aantal woonjaren.
- Forfaitair: Iedere inwoner ontvangt hetzelfde basisbedrag, ongeacht salaris of premieafdracht.
- Volledige AOW: ~€ 1.662/maand voor een alleenstaande, ~€ 951/maand voor een stel (per persoon) na 50 woonjaren.
- Opbouw: 2% per jaar woonachtig in Nederland tussen 15 jaar en de AOW-leeftijd. 50 jaar = 100%.
- Geen inkomenstoets: Ook miljonairs ontvangen de volledige AOW.
- Financiering: Via AOW-premie (17,9% van het inkomen in Box 1, tot ~€ 38.098), aangevuld door de overheid.
De 2e pijler: sectorale pensioenfondsen
De sectorale pensioenfondsen vormen de belangrijkste pijler van het Nederlandse pensioenstelsel. Meer dan 90% van de werknemers is aangesloten bij een bedrijfs- of sectoraal pensioenfonds.
Franchise (AOW-inbouw)
€ 19.172/jaar
Deel van het salaris dat door de AOW wordt gedekt
Pensioengevend salaris (max)
€ 137.800/jaar
Maximumsalaris voor pensioenopbouw
- Middelloon (gemiddeld salaris): Dominant stelsel. Opbouw van 1,875% van het pensioengevend salaris per jaar. Pensioengevend salaris = brutosalaris - franchise.
- Premies: Doorgaans 20-25% van het pensioengevend salaris, verdeeld tussen werkgever (~2/3) en werknemer (~1/3).
- Grote fondsen: ABP (ambtenaren, € 530.000.000.000), PFZW (zorg), PMT/PME (metaal), bpfBOUW (bouw).
- Doel: Met AOW + bedrijfspensioen ~70% van het laatstverdiende brutosalaris bereiken bij pensionering.
Het nieuwe stelsel: Wtp (Wet toekomst pensioenen)
De Wtp (Wet toekomst pensioenen), aangenomen in 2023, is de grootste pensioenhervorming in Nederland sinds decennia. Het transformeert de 2e pijler fundamenteel.
- Van DB/middelloon naar DC: Overgang van een uitkeringsregeling (hoeveel je krijgt) naar een premieregeling (hoeveel je inlegt). Elke deelnemer krijgt een persoonlijk pensioenvermogen.
- Uniforme premie naar leeftijd: Einde van de leeftijdsafhankelijke premie. Alle deelnemers betalen hetzelfde percentage, wat gunstiger is voor jongere werknemers.
- Solidariteitsreserve: Collectieve reserve (max 15% van het vermogen) om schokken op te vangen en gepensioneerden te beschermen.
- Transitie: Pensioenfondsen hebben tot 1 januari 2028 de tijd om over te stappen. Het proces omvat het "invaren" (overdracht van opgebouwde rechten naar het nieuwe stelsel).
- Impact: Pensioenen volgen meer de financiële markten. Hoger opwaarts potentieel, maar ook meer volatiliteit.
Keuze van de fondsen: Twee mogelijke regelingen: de Solidaire premieregeling (collectief beheer, risicodeling) of de Flexibele premieregeling (individuele keuze van beleggingsprofiel). De meeste grote fondsen kiezen voor de solidaire regeling.
Middelloon vs Eindloon
Nederland heeft historisch twee berekeningssystemen voor bedrijfspensioenen gebruikt:
Middelloon (gemiddeld salaris)
- Dominant stelsel sinds 2004
- 1,875% van het gemiddeld salaris per jaar
- Elk jaar telt mee op basis van het salaris van dat jaar
- Eerlijker voor verschillende loopbanen
- Voorwaardelijke indexatie (als het fonds het kan)
Eindloon (laatste salaris)
- Vrijwel verdwenen sinds de jaren 2000
- ~1,75% van het laatste salaris per jaar
- Hele loopbaan telt mee op basis van het laatste salaris
- Zeer voordelig bij laat hoger salaris
- Zeer kostbaar voor pensioenfondsen
Met de Wtp worden beide stelsels vervangen door een premieregeling. Opgebouwde rechten onder middelloon of eindloon worden omgezet ("invaren") naar een persoonlijk pensioenvermogen in het nieuwe stelsel.
De AOW-leeftijd en de ontwikkeling ervan
De AOW-leeftijd is geleidelijk verhoogd en is nu gekoppeld aan de levensverwachting op 65-jarige leeftijd.
- Historisch: Decennialang 65 jaar, daarna geleidelijke verhoging sinds 2013.
- 2024-2027: 67 jaar. Vanaf 2028: 67 jaar en 3 maanden.
- Formule: Voor elk jaar dat de levensverwachting op 65-jarige leeftijd stijgt, stijgt de AOW-leeftijd met 8 maanden (in plaats van 1 jaar voor 1 jaar vóór 2024).
- Geen vervroegd AOW-pensioen: In tegenstelling tot veel landen is er geen mogelijkheid om de AOW vóór de wettelijke leeftijd te ontvangen. Geen korting/toeslag bij de AOW.
- Bedrijfspensioen: De 2e pijler biedt vaak de mogelijkheid om vanaf 60 jaar met pensioen te gaan, met een actuariële korting (~4-5% per jaar vervroegd).
Tip: Als u vóór de AOW-leeftijd wilt stoppen met werken, moet u het ontbreken van AOW in die periode compenseren met alleen uw bedrijfspensioen en persoonlijke spaargelden. Dit heet het "AOW-gat".
De franchise (AOW-inbouw)
De franchise (of AOW-inbouw) is een centraal begrip in de Nederlandse 2e pijler. Het is het deel van het salaris dat al door de AOW wordt gedekt en dus wordt uitgesloten van de berekening van het bedrijfspensioen.
Rekenvoorbeeld:
Brutosalaris: € 48.000/jaar
Franchise: € 19.172/jaar
Pensioengevend salaris: € 48.000 - € 19.172 = € 31.678/jaar
Jaarlijkse opbouw: € 31.678 x 1,875% = € 594/jaar aan pensioen
- Impact op lage inkomens: Hoe dichter het salaris bij de franchise ligt, hoe lager het bedrijfspensioen. Een werknemer op het Nederlandse minimumloon bouwt zeer weinig op in de 2e pijler.
- Met de Wtp: De franchise kan worden hervormd of vervangen door een forfaitair premiestelsel, wat de dekking voor lage inkomens verbetert.
- Plafond: Boven € 137.800/jaar geen verdere opbouw in de 2e pijler. Hoge inkomens moeten uitwijken naar de 3e pijler (Lijfrente).